Thursday, October 15, 2026

📊 Тема 3: Табеларни пресметувања

 

📝 3.1: Креирање и уредување (форматирање) табела во Microsoft Excel

 👋 Во новата тема ќе научиме како компјутерот може да ни помогне во организирањето податоци и правењето пресметки. Но, пред да започнеме со нешто ново, ајде да го загрееме мозокот со еден краток квиз!

🧠 ВОВЕДЕН КВИЗ: Да се потсетиме на Word!

1. Која програма ја користевме најчесто за пишување и уредување на текст?

2. Кога во текстуален документ сакавме да ги подредиме податоците уредно, вметнувавме ТАБЕЛА. Од што е составена секоја табела?

3. Една табела во Word е одлична за текст. Но, што ако треба да направиме табела со 1000 броеви и да ги собереме сите наеднаш?

💡 Поврзување: За текст го користиме Word. Но, кога главната работа ни се табелите, броевите и пресметките, на сцена стапува супер-херојот на табелите: Microsoft Excel!

🟢 ДЕЛ 1: Запознавање со работната средина на Excel

Кога ќе го отворите Excel, ќе забележите дека целиот екран е веќе една огромна табела (мрежа). Ајде да ги научиме основните поими:

  • 📏 Колони (Columns): Одат од горе кон долу (вертикално) и се означени со букви (A, B, C, D...).

  • 📏 Редови (Rows): Одат од лево кон десно (хоризонтално) и се означени со броеви (1, 2, 3, 4...).

  • 🔲 Клетка (Cell): Ова е едното мало квадратче каде што се сечат колоната и редот. Секоја клетка има свое име (адреса). На пример, клетката каде што се сечат колоната C и редот 3 се вика C3.

🎨 ДЕЛ 2: Магијата на форматирањето (Уредување табела)

Во Excel можеме да ги уредуваме клетките за нашата табела да изгледа прегледно и убаво. Сите алатки за уредување се наоѓаат во главното мени Home.

Ајде да ги поминеме чекорите преку кратки практични вежби. Отворете нов празен документ во Excel и следете ме!

1. Менување димензии на колони и редови ↔️↕️

Понекогаш текстот е предолг и не го собира во клетката.

  • Како? Одете со глувчето горе на линијата ПОМЕЃУ две букви (на пр. меѓу А и В). Покажувачот ќе се претвори во крст со стрелки. Кликнете, држете и влечете за да проширите.

  • 💻 Практична вежба: Проширете ја колоната B и зголемете ја висината на редот 2.

2. Фонт, порамнување и боја 🔤🎨

Исто како во Word! Можете да го смените видот на буквите, големината, да ги ставите на средина и да ја обоите клетката.

  • 💻 Практична вежба: Кликнете во клетката B2. Напишете го зборот „Информатика“. Направете го фонтот Arial, големина 14, задебелен (Bold). Центрирајте го текстот и обојте ја клетката во жолта боја (алатката со кофичка - Fill Color).

3. Прикажување текст под агол (Ротација) 📐

Excel има една одлична алатка наречена Orientation (Ориентација) која изгледа вака: ab ↗. Се наоѓа во групата Alignment.

  • 💻 Практична вежба: Кликнете на вашата клетка B2, кликнете на алатката Orientation и изберете Angle Counterclockwise. Видете како текстот се накоси!

4. Спојување и разделување клетки (Merge & Center) 🔗

Ако сакаме да направиме еден голем наслов врз повеќе колони, ги спојуваме клетките.

  • Како? Селектираме повеќе клетки, одиме во менито Home и кликнуваме на Merge & Center (Спој и центрирај). За да ги разделиме (Unmerge), само кликнуваме повторно на истото копче.

  • 💻 Практична вежба: Селектирајте ги клетките C2, D2 и E2. Кликнете Merge & Center. Напишете „Мојата прва табела“.

5. Додавање рамки (Borders) 🖼️

Иако во Excel гледате сиви линии, тие нема да се испечатат на хартија. За да добиеме вистинска табела, мора да додадеме рамки.

  • Како? Ја селектираме табелата и кликнуваме на алатката Borders (икона што личи на прозорец во делот за Font). Најчесто бираме All Borders (Сите рамки).

  • 💻 Практична вежба: Селектирајте неколку празни клетки под вашиот текст и ставете им All Borders.

⚡ ДЕЛ 3: Автоматско пополнување (AutoFill)

Зошто да пишувате броеви од 1 до 100 рачно, кога Excel може да го направи тоа за вас?
Кога ќе селектирате клетка, во долниот десен агол има мало зелено квадратче (Fill Handle).

  • 💻 Практична вежба:

    1. Во клетката А5 напишете 1. Во клетката А6 напишете 2.

    2. Селектирајте ги двете клетки.

    3. Фатете го малото зелено квадратче во долниот десен агол и влечете надолу до редот 15.

    4. Магија! Броевите сами се пополнија. (Ова функционира и за денови во неделата: понеделник, вторник...).

🏆 ЗАДАЧА ЗА ВРЕДНУВАЊЕ НА НАУЧЕНОТО: „Мојот училишен распоред“

За крај на часот, вашата задача е самостојно да изработите табела според следниве критериуми. Оваа задача ќе биде оценета!

📝 Упатство за работа:

  1. Отворете нов Worksheet (работен лист) во Excel.

  2. Во првиот ред, селектирајте ги клетките од A1 до F1 и спојте ги (Merge & Center).

  3. Во споената клетка напишете го насловот: „Распоред на часови за VII одделение“. Зголемете го фонтот на 16 и ставете сина позадина (Fill Color).

  4. Во клетката A2 напишете „Час“, а во клетките B2 до F2 напишете ги деновите во неделата (употребете Автоматско пополнување / AutoFill – напишете само Понеделник, па влечете за другите денови).

  5. Текстот за деновите во неделата поставете го под агол (Orientation).

  6. Во колоната А, под зборот „Час“, внесете ги броевите од 1 до 6 (користете AutoFill).

  7. Пополнете го распоредот со вашите предмети за понеделник и вторник (останатите денови може да останат празни за сега).

  8. Проширете ги колоните за да го собира името на секој предмет.

  9. Центрирајте го целиот текст во табелата.

  10. На целата табела поставете ѝ видливи рамки (All Borders).

Среќна работа и бидете креативни со боите! 

Откако ќе завршите, зачувајте го документот🖥️🖱️


📋 Чек-листа за вреднување: „Мојот училишен распоред“

Бр.Критериум / Стандард кој се проверуваДа (1 )Не (0 )
1.Спојување клетки: Споени се клетките A1 до F1 (Merge & Center).[ ][ ]
2.Фонт и боја: Насловот е со големина 16 и клетката има сина позадина (Fill Color).[ ][ ]
3.Автоматско пополнување 1: Деновите во неделата се внесени правилно (проверка дали е користен AutoFill).[ ][ ]
4.Текст под агол: Текстот за деновите во неделата е ротиран (Orientation).[ ][ ]
5.Автоматско пополнување 2: Броевите за часови (1-6) се внесени во колоната А (проверка за AutoFill).[ ][ ]
6.Внесување податоци: Успешно се внесени предметите за понеделник и вторник.[ ][ ]
7.Димензии на колони: Широчината на колоните е зголемена и целиот текст е видлив (не е пресечен).[ ][ ]
8.Порамнување: Текстот во целата табела (броеви, денови, предмети) е центриран.[ ][ ]
9.Рамки и линии: Поставени се видливи рамки на целата табела (All Borders).[ ][ ]
10.Зачувување: Документот е зачуван самостојно со бараното име (Ime_Raspored.xlsx).[ ][ ]
ВКУПНО ПОЕНИ:... / 10

📊 Скала за оценување (според освоени поени):

  • 0 - 3 поени: Недоволен (1) - Ученикот не ги совладал основните вештини, потребна е континуирана помош.

  • 4 - 5 поени: Доволен (2) - Ученикот препознава дел од алатките, но работи со значителна помош.

  • 6 - 7 поени: Добар (3) - Ученикот самостојно креира табела, но прави грешки во форматирањето и пополнувањето.

  • 8 - 9 поени: Многу добар (4) - Ученикот ги применува речиси сите алатки правилно, со многу мали пропусти.

  • 10 поени: Одличен (5) - Ученикот целосно самостојно и прецизно креира и форматира табела според сите зададени критериуми.

at No comments:
Subscribe to: Posts (Atom)

📊 Тема 3: Табеларни пресметувања

  📝 3.1: Креирање и уредување (форматирање) табела во Microsoft Excel  👋 Во новата тема ќе научиме како компјутерот може да ни помогне во ...