Wednesday, October 28, 2026

💻 Формули во програма за табеларни пресметувања

 

Да ја пресметаме идеалната тежина!

Дали некогаш сте се запрашале како компјутерите можат да пресметаат илјадници податоци за само една секунда? Тајната лежи во формулите! Денес ќе научиме како програмите за табеларни пресметувања (како MS Excel или Google Sheets) да ги претвориме во наши лични асистенти за математика.



🎯 Цел на часот (Стандард за оценување):
Применува формули за извршување корисни пресметки во програма за табеларно пресметување.


🛠️ Што ни е потребно за денешната мисија?

  1. Компјутер со отворена програма за табеларни пресметувања (Excel или Sheets).

  2. Желба за истражување и малку логика! 🧠


🚀 ГЛАВНА АКТИВНОСТ: Чекор по чекор до резултатите!

Денес ќе бидеме мали истражувачи на здравјето и ќе креираме табела преку која ќе ја пресметаме идеалната тежина на група ученици.

Чекор 1: Креирање на табелата
Отворете нов документ и во првиот ред (од ќелијата А1 до F1) напишете ги следниве наслови на колоните:

  • A: Име и презиме

  • B: Возраст

  • C: Висина (cm)

  • D: Тежина (kg)

  • E: Идеална тежина

  • F: Отстапување

Чекор 2: Внесување на податоците
Внесете ги внимателно следниве 
податоци за првите четири колони!

Пример податоци за внесување:

  • Марко Марковски | 12 | 160 | 65

  • Ана Анеска           | 13 | 155 | 48

  • Петар Петрески    | 13 | 170 | 68

  • Елена Еленоска   | 12 | 150 | 45


 

Чекор 3: Внесување на првата ФОРМУЛА (Идеална тежина) ⚖️
Сега настапува магијата! Во колоната E (Идеална тежина) нема да пишуваме бројки, туку формули.
(Запомнете: Секоја формула во табелите започнува со знакот еднакво

Правилото за пресметување е следново:

  • За момчиња: Идеалната тежина = Висината намалена за 100 (Пр: =C2-100)

  • За девојчиња: Идеалната тежина = Висината намалена за 110 (Пр: =C3-110)

Внесете ја соодветната формула за секој ученик во колоната Е и притиснете Enter.

Чекор 4: Пресметување на отстапувањето 📊
Отстапувањето ни покажува колкава е разликата помеѓу вистинската и идеалната тежина.
Во колоната F (Отстапување) внесете ја формулата: Тежината минус Идеалната тежина.
(Пример ако работиме во вториот ред: =D2-E2).

Чекор 5: Збирни резултати ➕
На дното од табелата, оставете еден празен ред, а потоа пресметајте го збирот на сите колони (возраст, висина, тежина, идеална тежина, отстапување).


🧐 АНАЛИЗА: Што ни кажуваат бројките?

Откако ќе завршите со табелата, погледнете ги резултатите во последната колона (Отстапување) и збирните резултати.

  • Прашање за дискусија: Што забележувате кога ќе ги споредите резултатите од отстапувањата кај девојчињата во однос на момчињата? Дали имаат позитивни или негативни отстапувања? Што значи тоа?


⏱️ Вреднување на практичната вежба:

  • 5 поени: Креирана е табелата според насоките од Чекор1.

  • 5 поени: Внесени се податоците од Чекор2.

  • 10 поени: Внесени се формулите од Чекор3.

  • 10 поени: Пресметано е отстапувањето според формулата.

  • 20 поени: Пресметани се збирните резултати.


За домашна работа / Предизвик плус 🌟:
Обидете се дома да ги внесете податоците од вашите членови на семејството и пресметајте ја нивната идеална тежина!

🖥️ Изработка на мапирана слика за учење

 

🖥️ Учиме креативно со Excel

Дали некогаш сте помислиле дека Excel, програмата која вообичаено ја користиме за бројки и пресметки, може да се претвори во алатка за забавно и интерактивно учење по другите предмети? Денес ќе го направиме токму тоа!

Ќе научиме како да изработиме мапирана (интерактивна) слика, која ќе ви помогне полесно да учите Биологија, Географија или хардвер на компјутерот.

🎯 Стандард за оценување за овој час:

  • Ученикот креира мапирана слика за учење користејќи слика како подлога во табелата.


⏱️ Да почнеме со работа!

Подгответе ги вашите компјутери, отворете MS Excel и следете ги следните чекори:

Чекор 1: Истражување и преземање слика 🔍

Првата задача е да најдеме соодветна слика на Интернет. Размислете што учите моментално по другите предмети.

  • Идеи за слика: Градба на срце, делови на матична плоча, земјите во Европа, планетите во Сончевиот систем, воден циклус и сл.

  • Активност: Отворете веб-прелистувач и побарајте слика со соодветна големина (најдобро е сликата да биде јасна и да има доволно простор помеѓу деталите).

  • Зачувајте ја сликата на вашиот компјутер (на пример, на Desktop или во фолдерот Downloads или во вашиот фолдер).

Чекор 2: Поставување на сликата како подлога во Excel 🖼️

Сега ќе ја внесеме сликата во Excel, но не како обична слика, туку како позадина (подлога) на нашата табела!

  1. Отворете нов празен документ во MS Excel.

  2. Одете во главното мени на јазичето Распоред на страница (Page Layout).

  3. Кликнете на алатката Подлога (Background).

  4. Пронајдете ја сликата што ја зачувавте во Чекор 1 и кликнете Вметни (Insert).

💡 Трик: Сликата сега е позадина на целата табела. За да биде попрегледно, можете да ја промените големината на колоните и редовите така што ќе формираат мрежа над клучните делови од вашата слика.

Чекор 3: „Мапирање“ – Додавање интерактивни коментари 💬

Ова е главниот дел каде што сликата станува „паметна“! Ќе поставуваме скриени објаснувања врз одредени делови од сликата.

  1. Кликнете на клетката која се наоѓа точно над некој важен дел од сликата (на пр., над срцевата комора или над планетата Марс).

  2. Кликнете со десното копче на глувчето врз таа клетка.

  3. Одберете Вметни коментар / Нова белешка (Insert Comment / New Note).

  4. Во жолтото прозорче што ќе се појави, напишете го објаснувањето за тој дел (пр. "Марс е четвртата планета од Сонцето, позната и како Црвената планета").

  5. Кликнете било каде надвор од клетката.

Ќе забележите мал црвен триаголник во горниот десен агол на клетката. Кога ќе поминете со глувчето преку неа (без да кликнете), ќе се појави вашето објаснување!
Повторете го овој чекор за сите важни делови на сликата.

Чекор 4: Тестирање, зачувување и споделување 💾

  • Поминете со глувчето преку сите мапирани клетки за да проверите дали коментарите работат правилно.

  • Зачувајте го документот: File > Save As, и именувајте го (пр. MapiranaSlika.xlsx).

  • Покажете ја вашата интерактивна слика на ученикот до вас!


🌟 Предизвик за побрзите ученици:

Ако завршите порано, обидете се да ги обоите само рабовите (Borders) на оние клетки кои содржат коментари (на пр. со црвена линија), за да му помогнете на корисникот полесно да открие каде се скриени информациите!

Заклучок:
Денес научивме дека табелите не служат само за математика. Со малку креативност и користење на алатките Background и Comments, создадовме одличен дигитален материјал кој ќе ви помогне полесно да ги совладате лекциите по другите предмети.




Wednesday, October 21, 2026

Работа со повеќе работни листови

 

Како да работите со повеќе работни листови!

Дали некогаш сте отвориле тетратка која има само една страница? Се разбира дека не! Тетратката е корисна токму затоа што има многу страници на кои можеме да пишуваме различни работи.

Истото важи и за Microsoft Excel. Еден Excel документ се нарекува Работна тетка (Workbook), а страниците во неа се нарекуваат Работни листови (Worksheets). Денес ќе научиме како да станеме вистински мајстори за организација во Excel преку додавање, бришење, преименување, преместување и копирање на овие листови.

Ајде да започнеме! 🚀


📖 Дел 1: Како да работиме со работните листови?

Работните листови се наоѓаат на самото дно од Excel прозорецот (обично се викаат Sheet1, Sheet2 итн.). Еве како да управувате со нив:

  1. ➕ Додавање (Add):

    • Кликнете на копчето со плус (+) кое се наоѓа веднаш до името на последниот работен лист. Веднаш ќе се појави нов лист!

  2. ✏️ Преименување (Rename):

    • Имињата како Sheet1 не ни кажуваат многу. За да го смените името, кликнете двапати брзо (double-click) врз зборот Sheet1, напишете го новото име (на пр. Математика) и притиснете Enter.

  3. 🗑️ Бришење (Delete):

    • Ако некој лист не ви треба, кликнете на него со десен клик и изберете Delete. (Внимавајте: Избришан лист со податоци тешко се враќа!)

  4. ↔️ Преместување (Move):

    • Сакате да го смените редоследот? Кликнете на листот, држете го притиснато левото копче на глувчето и влечете го лево или десно. Ќе видите мала црна стрелка која покажува каде ќе „слета“ листот.

  5. 📑 Копирање (Copy):

    • Начин 1: Десен клик на листот ➡️ Move or Copy... ➡️ ЗАДОЛЖИТЕЛНО штиклирајте го квадратчето Create a copy ➡️ кликнете OK.

    • (Начин 2): Држете го копчето Ctrl на тастатурата, кликнете на листот и влечете. Пуштете го глувчето и готово! Имате копија.


💻 Дел 2: Практична вежба – „Организатор на училишна екскурзија“

Сега е ваш ред! Отворете нов празен Excel документ и следете ги следниве чекори. Замислете дека сте благајници за претстојната екскурзија.

ТВОЈАТА ЗАДАЧА:

  1. Отвори го Excel. Ќе видиш дека имаш еден лист (Sheet1).

  2. Преименувај го Sheet1 во „Патни_Трошоци“.

  3. Додај уште 3 нови работни листови.

  4. Преименувај ги новите листови во: „Храна“, „Музеи“ и „Забава“.

  5. Трошоците за храна ќе бидат исти и за вториот ден. Затоа, направи Копија од листот „Храна“. (Новиот лист автоматски ќе се вика Храна (2)).

  6. Преименувај ја копијата Храна (2) во „Храна_Ден2“.

  7. Премести го листот „Забава“ на самиот крај (најдесно).

  8. Агенцијата кажа дека музеите се бесплатни оваа година! Затоа, Избриши го работниот лист „Музеи“.

Кога ќе завршиш, твоите листови на дното треба да бидат по овој редослед:
Патни_Трошоци | Храна | Храна_Ден2 | Забава


✅ Дел 3: Провери го своето знаење (Чек-листа за оценување)

Секој успешно завршен чекор носи по 2 поени (Вкупно 10 поени).

Стандард / АктивностДали е успешно извршено? (Да/Не)Поени (0 или 2)
1. Додавање: Ученикот успешно додаде нови работни листови.⬜/ 2
2. Преименување: Ученикот им стави соодветни имиња на листовите.⬜/ 2
3. Копирање: Ученикот успешно креираше копија од лист (Храна_Ден2).⬜/ 2
4. Преместување: Листот „Забава“ е успешно преместен на крајот.⬜/ 2
5. Бришење: Листот „Музеи“ е успешно избришан од документот.⬜/ 2
ВКУПНО ПОЕНИ:... / 10

Скала за оценување:

  • 0 - 2 поени: Потребно е повеќе вежбање (Доволен 2)

  • 3 - 4 поени: На добар пат си, но треба помош (Добар 3)

  • 5 - 7 поени: Многу добро, совлада повеќе од операциите! (Многу добар 4)

  • 8 - 10 поени: Честитки! Ти си Excel Експерт! 🏆 (Одличен 5)


💡Среќно пресметување и до следниот час! 👨‍💻👩‍💻

💻 Формули во програма за табеларни пресметувања

  Да ја пресметаме идеалната тежина! Дали некогаш сте се запрашале како компјутерите можат да пресметаат илјадници податоци за само една сек...