🖥️ Од абакус до паметни телефони: Како се развиваа компјутерите?
Дали некогаш сте се запрашале како изгледале компјутерите пред да станат толку мали што можат да ги собере во нашиот џеб? Денес ќе тргнеме на патување низ времето за да откриеме како луѓето сметале во минатото и како настанал првиот вистински компјутер.
1. Ран период: Механички помагала за сметање
Пред да постои струјата, луѓето измислувале механички направи за побрзо пресметување:
Абакус (Сметалка): Најстарото помагало за сметање, создадено пред повеќе од 5000 години. Состои од дрвена рамка со топчиња што се поместуваат по жици.
Паскалина: Првата механичка машина за собирање и одземање, измислена од Блез Паскал во 17 век. Работела на принципот на запчаници.
Аналитичка машина: Втората половина на 19 век, Чарлс Бебиџ (таткото на компјутерите) дизајнирал механичка машина со сите делови на современ компјутер: влезна единица, меморија и процесор.
2. Генерации на електронски компјутери
Со откривањето на електричната енергија, започнува ерата на современите компјутери кои ги делиме во четири основни генерации:
| Генерација | Основна технологија | Главни карактеристики | Пример |
| I Генерација (1940-1955) | Електронски цевки | Огромни (зафаќале цели соби), трошеле многу струја, често се расипувале. | ENIAC |
| II Генерација (1955-1965) | Транзистори | Помали, побрзи, посигурни и трошеле помалку енергија од првите. | IBM 7090 |
| III Генерација (1965-1971) | Интегрирани кола (чипови) | Значително намалување на димензиите, поевтини, со работа на повеќе програми одеднаш. | IBM System/360 |
| IV Генерација (1971-денес) | Микропроцесори | Мали димензии, изум на личниот компјутер (PC), лаптопите и паметните телефони. | Современи компјутери |
💡 Брз тест за проверка на знаењето
Решете ги следниве прашања во вашите тетратки:
Кое е најстарото познато помагало за сметање?
а) Паскалина
б) Абакус
в) ENIAC
Која технологија се користела во Првата генерација компјутери?
а) Транзистори
б) Микропроцесори
в) Електронски цевки
Зашто Чарлс Бебиџ се смета за „татко на компјутерите“? (Одговорете со една реченица)
✏️ Практична вежба
Задачa: Нацртајте ја и пополнете ја следнава табела за да ги споредите карактеристиките на компјутерите тогаш и денес:
ENIAC (I генерација):
Големина ( ) | Брзина ( ) | Намена ( )
Современ Лаптоп/Смартфон (IV генерација):
Големина ( ) | Брзина ( ) | Намена ( )
